در اعلامیه‌ای که پویایی و جسارت سینمای معاصر افغانستان را برجسته می‌سازد، فیلم «مردان خوب وجود ندارند» به کارگردانی Shahrbanoo Sadat، به‌عنوان فیلم افتتاحیه هفتادوششمین دورۀ Festival international du film de Berlin انتخاب شده است.

این کمدی رمانتیک که از آن به‌عنوان نخستین نمونه در تاریخ سینمای افغانستان یاد می‌شود، با ظرافت به موضوعی جهانی و در عین حال شخصی می‌پردازد: عشق، سرخوردگی و امکان دوباره باور کردن.

قهرمانی میان بدبینی و تولد دوباره

در مرکز روایت، نارو، خبرنگار یک شبکۀ تلویزیونی در کابل قرار دارد. او که پس از خیانت همسرش از وی جدا شده، به این باور رسیده است که «در افغانستان مرد خوب وجود ندارد». اما آشنایی او با قدرت، خبرنگاری دیگر، به‌تدریج این یقین را به چالش می‌کشد و نگاهش را نسبت به عشق و روابط انسانی تغییر می‌دهد.

فیلم با نگاهی طنزآمیز و در عین حال حساس، بازنمایی رابطۀ زن و مرد را در جامعه‌ای زیر فشار بررسی می‌کند، بی‌آنکه به دام کلیشه بیفتد. شهربانو سادات خود نقش نارو را ایفا کرده و انور هاشمی، نویسنده و بازیگر افغان، در نقش قدرت ظاهر شده است.

برلین؛ ویترین جهانی سینما

جشنوارۀ برلیناله از ۱۲ تا ۲۲ فبروری در شهر برلین برگزار می‌شود و یکی از مهم‌ترین رویدادهای سینمایی جهان به‌شمار می‌رود. انتخاب یک فیلم برای افتتاح این جشنواره، نشانه‌ای روشن از جایگاه هنری و اهمیت جهانی آن اثر است.

این سومین فیلم بلند شهربانو سادات است؛ فیلمسازی که پیش‌تر با آثارش در جشنوارۀ کن، از جمله « گرگ و گوسفند » و « پرورشگاه »، مورد توجه و تحسین قرار گرفته بود.

او در گفت‌وگو با روزنامۀ گاردین تأکید کرده است: «زندگی روزمرۀ افغان‌ها فقط درام جنگ نیست. ما نیز طنز، عشق و لحظه‌های شادی داریم.» به گفتۀ او، این فیلم ادای احترامی است به «زنان و مردان خوب» کشورش.

ریسکی که به موفقیت انجامید

ورود به ژانر کمدی رمانتیک در بستر افغانستان، به باور کارگردان، یک ریسک هنری محسوب می‌شد؛ ریسکی که اکنون با انتخاب فیلم برای افتتاح برلیناله، نتیجه داده است. تریشیا تاتل، مدیر جشنواره، شهربانو سادات را «یکی از چهره‌های هیجان‌انگیز سینمای جهان» خوانده و از جسارت او در ساخت این اثر سخن گفته است.

این فیلم می‌کوشد از کلیشه‌های رایج غربی درباره افغانستان فراتر رود و نشان دهد که زنان شهری افغانستان، حتی در شرایط دشوار اجتماعی و سیاسی، می‌توانند مستقل، نیرومند و شجاع باشند.

«مردان خوب وجود ندارند» محصول مشترک افغانستان، آلمان، فرانسه، ناروی و دنمارک است و بخشی از فیلم‌برداری آن در آلمان با حضور هنرمندان افغان انجام شده است.

با این افتتاحیه در برلین، شهربانو سادات تنها به موفقیتی فردی دست نیافته، بلکه روایتی تازه از افغانستان را به صحنۀ جهانی آورده است؛ روایتی که در آن طنز و مهرورزی نیز به‌مثابۀ شکلی از مقاومت جلوه می‌کند