بیانیه یوناما در پنج سالگی؛ شرط خروج از انزوای بینالمللی
در آستانهٔ ۵ سالگی تسلط طالبان؛ بیانیهٔ یوناما دربارهٔ ضرورت اصلاحات بنیادی
هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) در آستانهٔ پنجمین سالروز تسلط طالبان بر کشور، با انتشار بیانیهای خواهان اتخاذ گامهای عملی و بنیادی برای دستیابی به ثبات پایدار شد.
یوناما تأکید کرده است که با وجود کاهش درگیریهای نظامی، محدودیتهای شدید بر حقوق آموزش و کار زنان و دختران — همراه با نگرانیهای تروریستی — مانع اصلی جلب سرمایهگذاری خارجی، توسعهٔ اقتصادی و ادغام مجدد افغانستان در جامعهٔ جهانی است.
کارنامهٔ پنجساله؛ دو روی یک سکه
بیانیهٔ یوناما تحلیلی همهجانبه از وضعیت پنج سال گذشته ارائه میدهد.
به باور سازمان ملل، کاهش درگیریهای مسلحانه و مواردی چون منع کشت خشخاش، زمینهای اولیه برای تمرکز بر بازسازی و همکاریهای اقتصادی منطقهای فراهم کرده و منافع ملموسی برای مردم داشته است.
با این حال، یوناما صریحاً اشاره میکند که این اقدامات بهتنهایی برای صلح پایدار کافی نیستند. محدودیت بر کار و آموزش زنان، انسداد فضای مدنی، سرکوب آزادی بیان و ایجاد مانع در فعالیت کارمندان زن سازمان ملل و نهادهای امدادرسان، هزینههای کمرشکنی بر اقتصاد و اجتماع افغانستان تحمیل کرده است.
ساختار این ارزیابی — پذیرش دستاوردها در کنار نقد صریح — از این جهت قابل توجه است که آن را از یک بیانیهٔ صرفاً انتقادی متمایز میسازد و به همان نسبت، وزن نقد آن را نیز بالا میبرد.
دو شرط اصلی تعامل بینالمللی
در ارزیابی سازمان ملل، دو مؤلفهٔ کلیدی بهعنوان سد راه گسترش تعاملات رسمی کابل با جهان شناخته شدهاند:
۱. محرومیت ساختاری زنان: مسدود ماندن درِ دانشگاهها و مکاتب به روی دختران و منع اشتغال زنان، توانمندی نیمی از جامعه را خنثی کرده است.
۲. چالشهای تروریستی: تداوم نگرانیهای امنیتی منطقهای و فرامرزی، روابط افغانستان با همسایگان و جامعهٔ جهانی را در حالت تعلیق نگه داشته است.
نکتهٔ مهم در این تحلیل، پیوند دادن حقوق زنان به معادلهٔ اقتصادی است: از منظر سازمان ملل، محرومیت زنان صرفاً یک مسئلهٔ حقوق بشری نیست، بلکه عاملی است که ظرفیت اقتصادی کشور را مستقیماً محدود میکند.
«عدم جنگ» در برابر «صلح پایدار»
جورجت گانیون، سرپرست یوناما، با تمایز میان این دو مفهوم خاطرنشان کرد:
«پنج سال گذشته نشان داد که مردم افغانستان پس از دههها جنگ، ارزش والایی برای صلح قائلاند؛ اما صلح و رفاه پایدار نیازمند فراتر رفتن از عدم وجود جنگ است. آیندهٔ افغانستان به ساختن جامعهای بستگی دارد که حقوق و توانمندیهای همهٔ افغانها در آن محقق شود و نهادها پاسخگو باشند.»
یوناما در نهایت از کشورهای جهان خواسته است تا از طریق «تعامل اصولی، عملی و همهجانبه» به پشتیبانی از خواستههای مردم افغانستان ادامه دهند.
نگاه و زمینه همدم
بیانیهٔ یوناما مرز میان «امنیت سلبی» (غیبت جنگ) و «امنیت ایجابی» (ثبات مبتنی بر عدالت و توسعه) را مشخص میکند.
حکومت سرپرست در صورتی میتواند به پایداری اقتصادی و مشروعیت بینالمللی دست یابد که به حقوق بنیادی تمامی شهروندان — بهویژه حق آموزش و کار زنان — احترام بگذارد. بدون ایجاد نهادهای پاسخگو و رفع محرومیتهای اجتماعی، بازسازی اقتصادی و ادغام در معادلات جهانی امکانپذیر نخواهد بود.
مطالب مرتبط
نظرها
هنوز نظری ثبت نشده. اولین نفر باشید.