تعلیق و لغو ۹ دانشگاه خصوصی در افغانستان از سوی طالبان
طالبان فعالیت ۹ دانشگاه خصوصی را تعلیق و لغو کردند؛ تأکید هبتالله بر ترویج علوم دینی در دانشگاهها
وزارت تحصیلات عالی طالبان با صدور اعلامیهای از تعلیق و لغو جواز فعالیت ۹ دانشگاه خصوصی در ولایتهای مختلف افغانستان خبر داد.
بر اساس این اعلامیه، تصمیم یادشده پس از ارزیابیهای هیئت بررسی در بهار سال ۱۴۰۵ خورشیدی و ارائه یافتهها به شورای رهبری این وزارتخانه اتخاذ شده است.
کدام دانشگاهها تعلیق شدند؟
بر طبق دستور تازه، فعالیت هفت دانشگاه خصوصی برای مدت یک سال به حالت تعلیق درآمده است:
🔹 «برلاس» در جوزجان
🔹 «راه سعادت» و «ترکستان» در بلخ
🔹 «ازهر» و «برنا» در بدخشان
🔹 «فاریاب» و «پیام» در کابل
همزمان، این وزارت جواز فعالیت دو دانشگاه خصوصی دیگر — «کهندژ» در قندوز و «خانه دانش» در تخار — را بهطور کامل و دایمی لغو کرده است.
علت اعلامشده و ابهام موجود
اگرچه طالبان علت این تصمیم را تخلفات، فساد اداری و ثبت «دانشجویان خیالی» عنوان کردهاند، اما جزئیات بیشتری درباره نوع تخلفات هر دانشگاه ارائه ندادهاند.
نبود تفکیک موردی، مهمترین نقطهٔ ابهام این تصمیم است. ثبت «دانشجوی خیالی» — یعنی درج نام افرادی در فهرست که در واقع تحصیل نمیکنند — تخلفی مشخص و قابل اثبات با اسناد است. اعلام آن بهعنوان علت مشترک برای نُه نهاد، بدون ارائهٔ شواهد جداگانه، امکان ارزیابی مستقل را از میان میبرد.
پراکندگی جغرافیایی این نهادها نیز قابل توجه است: جوزجان، بلخ، بدخشان، کابل، قندوز و تخار — عمدتاً در شمال و شمالشرق کشور.
رویکرد ایدئولوژیک و تأکید بر آموزشهای دینی
بستن دانشگاههای خصوصی در حالی صورت میگیرد که هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، در نشستی با حضور وزیر تحصیلات عالی و تمامی روسای دانشگاههای دولتی، بر تغییر مسیر آموزش عالی به سمت آموزشهای مذهبی تأکید کرده است.
سخنان او که توسط معاون سخنگوی این گروه منتشر شده، نشان میدهد که رهبری طالبان خواستار توجه جدی مسئولان به «آگاهی کامل دینی» دانشجویان شده است.
رهبر طالبان در این نشست با هشدار نسبت به «غفلت»، از مسئولان و عالمان دین خواسته است تا برای استحکام رژیم کار کرده و خود نخستین کسانی باشند که اطاعتپذیری را عملی میسازند.
همزمانی دو رویداد
آنچه این دو خبر را به هم پیوند میدهد، همزمانی آنهاست. از یک سو، بخش خصوصی آموزش عالی زیر فشار نظارت اداری قرار میگیرد؛ از سوی دیگر، دانشگاههای دولتی مخاطب دستور مستقیم رهبری برای بازتعریف محتوای آموزشی قرار میگیرند.
تحلیلی بر این رویدادها نشان میدهد که طالبان همزمان با فشار بر بخش خصوصی آموزش عالی تحت پوشش نظارت اداری، در صدد یکدستسازی ایدئولوژیک در دانشگاههای سراسر کشور هستند.
پیامدها برای دانشجویان
آنچه در اعلامیهٔ رسمی به آن اشاره نشده، وضعیت دانشجویان این نهادهاست. تعلیق یکسالهٔ فعالیت یک دانشگاه به این معناست که دانشجویان آن، یک سال تحصیلی را از دست میدهند؛ و لغو دایمی جواز، پرسش انتقال سوابق تحصیلی و ادامهٔ تحصیل در نهاد دیگر را مطرح میکند.
برای خانوادههایی که هزینهٔ تحصیل در دانشگاه خصوصی را پرداختهاند، این تصمیم بار مالی مضاعفی نیز به همراه دارد.
نگاه و زمینه همدم
آموزش عالی خصوصی در دو دههٔ گذشته، بخش قابل توجهی از ظرفیت آموزشی افغانستان را تأمین کرده است — بهویژه در ولایتهایی که ظرفیت دانشگاههای دولتی پاسخگوی تقاضا نبوده.
بستن همزمان نُه نهاد، فارغ از صحتوسقم اتهامات، به معنای کاهش ظرفیت آموزشی در شرایطی است که فرصتهای تحصیلی در کشور پیشتر نیز محدود شده بودند.
مطالب مرتبط
نظرها
هنوز نظری ثبت نشده. اولین نفر باشید.