افشای اسناد تازه پنتاگون درباره «پدیده‌های ناشناس هوایی»؛ جزئیات گزارش پرواز جسم مثلثی بر فراز پایگاه بگرام افغانستان

وزارت دفاع ایالات متحده آمریکا (پنتاگون) در راستای اجرای فرمان اجرایی مبنی بر انتشار تدریجی اطلاعات طبقه‌بندی‌شده، پنجمین بستهٔ اسناد رسمی شامل ۴۱ پرونده از گزارش‌ها، تصاویر و ویدئوهای ثبت‌شده درباره «پدیده‌های ناشناس هوایی» (UAP) را منتشر کرد.

در میان این اسناد که توسط نهادهای امنیتی و استخباراتی از سال ۱۹۵۰ تا سال جاری میلادی گردآوری شده‌اند، روایت دقیق یک پیلوت نظامی از رویداد سال ۲۰۰۲ بر فراز پایگاه نظامی بگرام در افغانستان، بازتاب گسترده‌ای در محافل علمی و امنیتی داشته است.

گزارش رویداد پایگاه بگرام (۲۰۰۲)؛ ثبت مشاهدهٔ شیء ۵۰۰ فوتی

در بخش اسناد بازجویی‌ها و مصاحبه‌های اف‌بی‌آی که در سال ۲۰۲۴ با شهود نظامی انجام شده، گزارش یک پیلوت سابق نیروهای مسلح آمریکا برجستگی ویژه‌ای دارد.

این پیلوت تشریح کرده است که در جریان خدمت در پایگاه بگرام افغانستان در سال ۲۰۰۲، حوالی ساعت ۴:۳۰ بامداد متوجه ناپدید شدن تدریجی ستارگان در آسمان شده است؛ پدیده‌ای که به گفتهٔ او نشان‌دهندهٔ عبور یک جسم فوق‌العاده بزرگ بوده است.

بر اساس این سند، شیء مذکور به شکل یک مثلث متساوی‌الاضلاع با ابعادی حدود ۵۰۰ فوت (نزدیک به ۱۵۰ متر)، بدون ایجاد هرگونه صدا، خروجی موتور یا نورهای متداول پروازی، از سمت غرب به شرق حرکت می‌کرده است.

مشاهدات این پیلوت توسط یک پیلوت دیگر حاضر در محل نیز تأیید شده است. وجود شاهد دوم و پیشینهٔ حرفه‌ای منابع، ارزش مستندی این پرونده را در بانک اطلاعات دفتر AARO افزایش می‌دهد.

نکتهٔ قابل توجه در انتخاب این پرونده، موقعیت خودِ پایگاه بگرام است: مهم‌ترین مرکز عملیاتی نیروهای ائتلاف در افغانستان در آن سال‌ها، با یکی از فشرده‌ترین سامانه‌های نظارت هوایی منطقه.

تحلیل حسگرهای نظامی؛ از خلیج عمان تا حوزه سنتکام

بخش دیگری از پرونده‌های افشاشده شامل ویدئوها و داده‌های ثبت‌شده توسط حسگرهای مدرن نظامی است که رفتارهای حرکتی غیرعادی این پدیده‌ها را نشان می‌دهد.

رویداد خلیج عمان (سپتمبر ۲۰۲۱): ثبت ویدئویی توسط هواپیمای نظامی AC-130J در جریان یک تمرین تیراندازی واقعی، نشان‌دهندهٔ نزدیک به ۲۵ گوی با امضای حرارتی پایین است که در ارتفاع پایین با سرعتی بین ۲۵۰ تا ۱۳۰۰ میل در ساعت (حدود ۴۰۰ تا ۲۱۰۰ کیلومتر در ساعت) حرکت کرده، آرایش‌های تاکتیکی داشته و به شلیک‌های تمرینی واکنش نشان می‌دادند.

حوزه فرماندهی مرکزی (سنتکام — ۲۰۲۵): ویدئوی ثبت‌شده بر فراز یک منطقهٔ مسکونی در خاورمیانه که حرکت یک جسم ناشناس با سرعت بسیار بالا را نشان می‌دهد و هنوز در فهرست پرونده‌های حل‌نشده قرار دارد.

گزارش اف‌بی‌آی (۲۰۲۶): ثبت تصویری دو جسم سیاه متحرک در غرب ایالات متحده با استفاده از دوربین‌های مادون قرمز، در آرایش موازی و به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه، پس از کشف سیگنال‌های رادیویی غیرعادی.

چرا ثبت با حسگر اهمیت دارد؟

تفاوت اصلی این دسته از اسناد با گزارش‌های شاهدان عینی، در ماهیت ثبت آن‌هاست. داده‌های حسگری — راداری، حرارتی و مادون قرمز — امکان اندازه‌گیری کمی سرعت، ارتفاع و مسیر را فراهم می‌کنند و برخلاف شهادت انسانی، در معرض خطای حس بینایی یا تفسیر ذهنی نیستند.

با این حال، همین داده‌ها نیز محدودیت خود را دارند: بخش قابل توجهی از موارد به‌عنوان «حل‌نشده» طبقه‌بندی می‌شوند، به این معنا که تحلیل موجود برای رسیدن به تشخیص قطعی کافی نبوده است.

نگاه و زمینه همدم

انتشار این اسناد رسمی از سوی پنتاگون و سازمان سیا، نشان‌دهندهٔ تغییر رویهٔ جامعهٔ استخباراتی از پنهان‌کاری به سمت «ارزیابی علمی و امنیت پرواز» است.

پروندهٔ پایگاه بگرام در افغانستان و موارد مشابه در خاورمیانه، بیش از آنکه موضوعی برای ادعاهای اثبات‌نشده باشد، نشانهٔ اهمیت ارزیابی دقیق فضای هوایی، شناسایی فناوری‌های ناشناخته و حفظ امنیت فضاهای نظامی است.

رویکرد بی‌طرفانه به این اسناد به فهم بهتر پروتکل‌های امنیتی در مناطق بحرانی کمک می‌کند.

مفهوم کلیدی: پدیده‌های ناشناس همه‌حوزه‌ای (UAP)

اصطلاح استاندارد و جدید حقوقی-نظامی که جایگزین عبارت سنتی «یوفو» (UFO) شده است. این مفهوم شامل تمامی اجسام یا پدیده‌های مشاهده‌شده در هوا، دریا و فضا است که رفتار حرکتی، آیرودینامیکی یا سیگنالی آن‌ها با قوانین شناخته‌شدهٔ هوانوردی یا فناوری‌های متعارف قابل توضیح نیست و جهت بررسی امنیت ملی طبقه‌بندی می‌شوند.