حمله تروریستی در برلین: سایه افراط‌گرایی بر زندگی جامعه مهاجران در آلمان

جزئیات حادثه در نزدیکی پارک تیرگارتن

یک رویداد بسیار تلخ و خشونت‌آمیز بار دیگر قلب پایتخت آلمان را به لرزه درآورد. شامگاه شنبه، ۳ اسد، حوالی ساعت ۱۰ شب، یک موتر نوع ون با سرعت زیاد به طرف جمعیتی از مردم در نزدیکی پارک تیرگارتن و دروازه تاریخی براندنبورگ حرکت کرد و عابران را زیر گرفت. راننده سپس با سلاح سرد به مردم حمله کرد. بر اساس آمار رسمی، در این حادثه ۱ نفر جان باخته و ۲۹ نفر دیگر زخمی شده‌اند که حال ۳ تن از آنان وخیم گزارش شده است. این حمله در زمان برگزاری جشن سالانه «روز خیابان کریستوفر» رخ داد؛ همایشی بزرگ که همه‌ساله صدها هزار نفر برای حمایت از آزادی‌های فردی و تنوع اجتماعی در آن شرکت می‌کنند.

بررسی‌های اولیه پولیس و مقام‌های امنیتی آلمان نشان می‌دهد که این حادثه یک حمله تروریستی با انگیزه افراط‌گرایی اسلامی بوده است. الکساندر دوبرینت، وزیر داخله آلمان، با حضور در محل حادثه به خبرنگاران گفت: «تمام شواهد و نشانه‌های به دست آمده از صحنه رویداد نشان می‌دهند که ما با یک حمله تروریستی سازمان‌یافته روبه‌رو هستیم.» بر اساس گزارش پولیس، مهاجم نخست با موتر کرایی خود به پیاده‌رو رفت و مردم را زیر گرفت، سپس از موتر پیاده شد و با یک سلاح برنده و بزرگ (احتمالاً قمه) به عابران حمله کرد.

هویت مظنون و پیشینه امنیتی او

پولیس آلمان تصویر و هویت مظنون اصلی را منتشر کرده است. او «عبدال ب.» نام دارد، ۲۱ ساله است، تابعیت آلمان را دارد و اصل و نسب او لبنانی می‌باشد. پولیس از تمامی مردم خواسته است تا در صورت دیدن این فرد به سرعت به پولیس خبر دهند، اما تاکید کرده که این شخص بسیار خطرناک و احتمالاً مسلح است.

انتشار اطلاعات درباره این جوان موجی از نگرانی و خشم را در آلمان به وجود آورده است. این شخص پیش از این نیز به دلیل انجام جرم‌های گوناگون و گرایش به گروه‌های افراطی، تحت نظر اداره‌های امنیتی قرار داشت.

منابع امنیتی تایید کرده‌اند که این مظنون تنها دو ماه پیش از مرکز نگهداری نوجوانان آزاد شده بود. با وجود آزادی، نام او در فهرست «افراد بالقوه خطرناک» قرار داشت. در آلمان، چند صد نفر که احتمال می‌رود دست به اقدامات خطرناک بزنند، تحت چشمان پولیس قرار دارند. اکنون این پرسش در میان سیاستمداران مطرح شده است که چرا فردی که تحت نظر بوده، توانسته چنین حمله‌ای را برنامه‌ریزی و اجرا کند.

تحقیقات دربارهٔ همدستان احتمالی

پولیس همچنین در حال تحقیق است تا مشخص کند آیا افراد دیگری نیز با مهاجم همکاری داشته‌اند یا خیر. اگرچه احتمال اینکه او به تنهایی دست به این کار زده باشد وجود دارد، اما برخی شاهدان گفته‌اند که پس از برخورد موتر با درخت، افراد دیگری نیز از موتر پیاده شده‌اند. شبکه خبری آر‌بی‌بی گزارش داده است که یک شهروند کشور ایران که در موتر حضور داشت، توسط پولیس بازداشت شده و تحقیقات از او ادامه دارد. روزنامه بیلد نیز گزارش داد که پولیس خانه این مظنون را در شهر برلین به صورت کامل بازرسی کرده است.

واکنش‌های سیاسی و بازتاب انتخاباتی

کای وگنر، شهردار برلین، این حادثه را محکوم کرد و آن را «حمله‌ای مستقیم به جامعه آزاد، دموکراسی و ارزش‌های مشترک ما» خواند. این سخنان در حالی بیان می‌شود که آلمان در آستانه انتخابات مهم ایالتی قرار دارد. حزب راست افراطی «آلترناتیو برای آلمان» (AfD) بلافاصله از این حادثه استفاده کرده و خواستار سخت‌گیری‌های شدیدتر بر مهاجران و بستن مرزها شده است.

این حادثه یادآور حمله‌های مشابه در سال‌های گذشته است؛ به‌ویژه حمله سال ۲۰۱۶ در بازار کریسمس برلین که در آن یک پناهجوی تونسی با لاری به مردم حمله کرد و ۱۲ نفر را به قتل رساند. تکرار چنین حوادثی نشان می‌دهد که خطرات امنیتی همچنان وجود دارند.

پیامدها برای جامعهٔ مهاجران و پناهجویان افغان

برای جامعه پناهندگان و مهاجران، به ویژه پناهجویان افغانستانی که در آلمان زندگی می‌کنند، این حادثه پیامدهای نگران‌کننده‌ای دارد. هر بار که فردی با پس‌زمینه مهاجرت دست به چنین جنایتی می‌زند، نگاه منفی نسبت به تمام خارجی‌ها و پناهجویان افزایش می‌یابد. انتظار می‌رود در روزهای آینده بحث‌های سیاسی تندی میان احزاب صورت گیرد. فعالان حقوق بشر از مردم و سیاستمداران خواسته‌اند که رفتار یک فرد مجرم را به پای همه پناهندگان و مهاجران ننویسند و از ایجاد تفرقه در جامعه جلوگیری کنند