ترکیه: بازداشت بیش از ۲۲ هزار پناهجوی افغان در هفت ماه

آمارهای تازه منتشرشده از سوی اداره مدیریت مهاجرت ترکیه نشان می‌دهد که بازداشت پناهجویان افغان در شهرهای مختلف این کشور شدت یافته است. در هفت ماه نخست سال جاری میلادی، ۲۲ هزار و ۴۸۳ پناهجوی افغان به دلیل نداشتن مدرک اقامت توسط پولیس بازداشت شده‌اند؛ رقمی که افغان‌ها را در صدر فهرست اتباع خارجی بازداشت‌شده در ترکیه قرار می‌دهد.

افغان‌ها در صدر آمار

بر اساس این داده‌ها، در مجموع بیش از ۸۲ هزار پناهجوی فاقد مدارک قانونی از کشورهای مختلف بازداشت شده‌اند که در این میان، شهروندان افغانستان بیشترین آمار را به خود اختصاص داده‌اند.

سهم افغان‌ها در این آمار — بیش از یک‌چهارم کل بازداشت‌شدگان — از این جهت قابل توجه است که آنان تنها یکی از ده ملیت حاضر در این فهرست‌اند.

پس از پناهجویان افغان، شهروندان سوریه، ازبکستان، ترکمنستان، ایران، مراکش، عراق، مصر، سودان و یمن به‌ترتیب بیشترین شمار افراد بازداشت‌شده را تشکیل می‌دهند.

علت اصلی بازداشت این افراد از سوی مقامات ترکیه‌ای، نداشتن کارت اقامت معتبر یا عدم ثبت‌نام در سیستم‌های اداری مهاجرت عنوان شده است.

هفت هزار بازداشت به اتهام قاچاق انسان

در همین مدت، گارد ساحلی و پولیس ترکیه در جریان عملیات‌های مداوم در مرزهای زمینی و دریایی، نزدیک به هفت هزار نفر را به اتهام قاچاق انسان بازداشت کرده‌اند.

این اقدامات در راستای سیاست‌های سخت‌گیرانه آنکارا برای مسدود ساختن مسیرهای مهاجرت غیررسمی به سمت اروپا صورت می‌گیرد.

سکوت درباره سرنوشت بازداشت‌شدگان

با این حال، گزارش اداره مهاجرت ترکیه هیچ‌گونه جزئیاتی درباره سرنوشت افراد بازداشت‌شده، شرایط نگهداری و تعداد دقیق افراد اخراج‌شده ارائه نکرده است.

این خلاء اطلاعاتی، بخش مهمی از تصویر را نامشخص می‌گذارد: بازداشت، تنها آغاز یک روند است و آنچه پس از آن رخ می‌دهد — نگهداری، رسیدگی به درخواست پناهندگی، یا اخراج — از نظر حقوقی اهمیت به‌مراتب بیشتری دارد.

پیشتر سازمان ملل متحد گزارش داده بود که تنها در پنج ماه نخست امسال، بیش از ۱۳ هزار پناهجوی افغان از ترکیه اخراج و به کشورشان بازگردانده شده‌اند.

نگرانی‌های حقوق بشری و نقش اتحادیه اروپا

این روند بازداشت‌های گسترده در حالی ادامه دارد که رسانه‌های بین‌المللی و سازمان‌های مدافع حقوق بشر بارها از بدرفتاری، عدم دسترسی به خدمات حقوقی و شرایط نامناسب در اردوگاه‌های نگهداری پناهجویان در ترکیه گزارش داده‌اند.

بخشی از هزینه‌های این اردوگاه‌ها از سوی اتحادیه اروپا تأمین می‌شود و همین موضوع، انتقادهای جدی را متوجه توافقات مالی-مهاجرتی میان بروکسل و آنکارا کرده است.

پیشینه

ترکیه به عنوان پل ارتباطی میان آسیا و اروپا، سال‌هاست که مسیر اصلی عبور پناهجویان محسوب می‌شود.

توافق‌نامه مهاجرتی سال ۲۰۱۶ میان اتحادیه اروپا و ترکیه، آنکارا را موظف به کنترل مرزها کرده است؛ امری که به افزایش بازداشت‌های دسته‌جمعی و نگرانی‌ها درباره رعایت اصول بین‌المللی حمایت از حقوق پناهجویان منجر شده است.

نکات کلیدی

🔹 آمار اصلی: بازداشت ۲۲٬۴۸۳ پناهجوی افغان در هفت ماه نخست امسال — مقام اول در میان ۸۲ هزار بازداشت‌شده.

🔹 مبارزه با قاچاق: بازداشت نزدیک به ۷ هزار نفر به اتهام قاچاق انسان.

🔹 نگرانی‌های حقوق بشری: عدم شفافیت در آمار اخراج‌ها و گزارش‌های بدرفتاری در اردوگاه‌های تحت حمایت مالی اتحادیه اروپا.